De regels, uitgelegd
Sumoregels voor beginners: de ring, het zout, en hoe een partij echt wordt gewonnen
Waar de dohyo van gemaakt is, wat het zoutgooien betekent, en hoe kimarite — de winnende technieken van sumo — een partij beslissen die vaak in enkele seconden voorbij is.
Bekijk tickets voor de sumoshow in Osaka op GetYourGuide ↗De basis van sumo
| Term | Wat het is |
|---|---|
| Dohyo | De ring: een verhoogde kleien cirkel van 4,55 m doorsnede, omgeven door strobalen |
| Shikiri-sen | De twee startlijnen waarachter worstelaars hurken vóór de aanval |
| Shio-maki | Het zout dat een worstelaar in de ring gooit, een zuiveringsritueel |
| Mawashi | De gordel, ongeveer 9 meter lang, aan de achterkant geknoopt |
| Kimarite | De 82 winnende technieken die door de sumobond worden erkend |
De dohyo: kleiner dan hij op het scherm lijkt
De ring is een verhoogd platform met een cirkel van 15 shaku — 4,55 meter — doorsnede, afgebakend door rijststrobalen die tawara heten en onderhouden door ringbedienden die yobidashi worden genoemd. Het is een kleinere ruimte dan televisie doet vermoeden, wat mede verklaart waarom partijen zo snel gaan: er is heel weinig ruimte om terug te wijken.
De twee lijnen die elke partij beginnen
Voordat een partij begint, hurken beide worstelaars achter een paar korte lijnen die shikiri-sen heten, en stormen ze samen naar voren in een gesynchroniseerde start die tachi-ai heet. Er gebeurt niets totdat beide worstelaars klaar zijn — dat moment zelf, niet een fluitje of bel, bepaalt wanneer de partij begint.
Waarom worstelaars zout gooien
Het zoutgooien dat je vóór een partij ziet — shio-maki — is een shinto-zuivering van de ring, geen onderdeel van de wedstrijd zelf. Het is een van de duidelijkste visuele tekenen dat sumo naast de sport een echt ceremonieel gewicht draagt, en het is iets dat de presentator van de show in eenvoudige bewoordingen uitlegt, in plaats van het als onverklaard ritueel te laten staan.
De mawashi, en waar hij voor dient
De gordel die een worstelaar draagt — de mawashi — is ongeveer 9 meter lang, om het lichaam gewikkeld en aan de achterkant geknoopt. In de professionele competitie dragen sekitori (hogergerangschikte worstelaars) gekleurde zijden versies, terwijl lagere rangen zwart katoen dragen; de mawashi van je tegenstander grijpen staat centraal in veel winnende technieken.
Hoe een partij echt eindigt
Een worstelaar verliest op een van twee manieren: uit de ronde dohyo geduwd worden, of de grond binnen de ring raken met iets anders dan de voetzolen. Al het andere — het duwen, de worpen, het gordelwerk — staat in dienst van ervoor zorgen dat een van die twee dingen als eerste je tegenstander overkomt.
Kimarite: 82 manieren om te winnen
De Japanse Sumobond erkent momenteel 82 kimarite, oftewel winnende technieken, grofweg verdeeld in yotsu-zumo (de mawashi grijpen) en oshi-zumo (duwen of stoten zonder stevige grip). Je hoeft niet alle 82 te kennen om van de show te genieten — de demonstratiepartijen zijn zo opgezet dat je de meest voorkomende technieken meteen herkent.
Artiesten, geen gerangschikte rikishi
Het is de moeite waard om duidelijk te zijn over wie je bekijkt: de worstelaars in deze show zijn voormalige professionele worstelaars die demonstraties geven, geen actieve rikishi die strijden om een ranking binnen het toernooisysteem van de Japanse Sumobond. De technieken, de ring en de regels zijn allemaal echt — wat anders is, is dat niets hier iemands toernooiranking beïnvloedt, en dat is precies wat het de show mogelijk maakt om bijna elke avond te draaien, in plaats van alleen tijdens toernooiweken.
Waar rangen om de hoek komen kijken
Professionele sumo werkt met een rangladder van de instapdivisies tot de twee hoogste rangen, ozeki en yokozuna, bepaald door de resultaten van de zes jaarlijkse honbasho-toernooien — waaronder Osaka's eigen Haru Basho elke maart. De uitleg van de presentator bij deze show richt zich op de ring en de regels, eerder dan op het rangsysteem, dus als de ladder zelf je interesseert, is het de moeite waard om er voor of na je avond iets over te lezen, in plaats van een diepgaande uitleg op het podium te verwachten.
Het dak en zijn vier kwasten, mocht je ze elders zien
Bij een honbasho-toernooi hangt de dohyo onder een zwevend dak met vier grote gekleurde kwasten aan de hoeken — groen voor het oosten en de lente, rood voor het zuiden en de zomer, wit voor het westen en de herfst, zwart voor het noorden en de winter — elk staat voor een beschermgeest uit de Japanse kosmologie. Het is een indrukwekkend stukje traditioneel toneelwerk om te kennen, ook al is een kleinere dohyo in een entertainmentzaal als deze niet gebouwd volgens dezelfde toernooispecificatie.
Waarom de regels belangrijker zijn dan ze lijken
Een sumopartij is vaak in enkele seconden voorbij, wat de sport vanaf de tribune eenvoudig kan doen lijken — twee grote mannen botsen en een van hen gaat neer. Als je de shikiri-sen, het zout en de beperkte lijst manieren om echt te verliezen kent, verandert dat wat je ziet: je gaat voetenwerk bij de tawara opmerken, grepen die halverwege een partij veranderen, en het moment waarop een worstelaar zijn gewicht verplaatst, in plaats van alleen de botsing en de uitslag.